Mrowienie kończyn – przyczyny neurologiczne, metaboliczne i naczyniowe

Mrowienie kończyn to zaburzenie czucia określane jako parestezje, które może wynikać z ucisku nerwów, neuropatii, niedoborów witamin lub zaburzeń krążenia. Objaw ten bywa przemijający, ale utrzymujący się wymaga diagnostyki neurologicznej i metabolicznej.

• Najczęściej wynika z neuropatii lub ucisku nerwów
• Polineuropatia cukrzycowa jest częstą przyczyną przewlekłych objawów
• Niedobór witaminy B12 może prowadzić do trwałych uszkodzeń nerwów
• Zaburzenia krążenia nasilają dolegliwości w kończynach dolnych
• Nagłe, jednostronne objawy wymagają pilnej konsultacji

Zobacz też: Drętwienie rąk – przyczyny neurologiczne, metaboliczne i naczyniowe

Czy parestezje są główną przyczyną mrowienia kończyn?

Mrowienie kończyn jest klinicznym objawem określanym jako parestezje, czyli nieprawidłowe odczucia czuciowe bez wyraźnego bodźca.

Najczęściej wynikają one z przejściowego ucisku nerwu, np. podczas długotrwałego siedzenia w jednej pozycji. W takich sytuacjach objaw ustępuje po zmianie ułożenia kończyny.

Jeśli parestezje są przewlekłe lub nawracające, konieczna jest ocena neurologiczna w kierunku neuropatii lub ucisku korzeni nerwowych.

Czy dyskopatia i zespół cieśni nadgarstka powodują mrowienie?

Mrowienie kończyn może być związane z dyskopatią, szczególnie w odcinku szyjnym lub lędźwiowym.

Ucisk struktur nerwowych przez zmieniony krążek międzykręgowy powoduje promieniowanie objawów do kończyn. Towarzyszyć mogą ból oraz osłabienie siły mięśniowej.

Zespół cieśni nadgarstka prowadzi do mrowienia palców ręki wskutek ucisku nerwu pośrodkowego. Objawy często nasilają się nocą.

Czy neuropatia i niedobory witamin odpowiadają za przewlekłe objawy?

Mrowienie kończyn bywa konsekwencją neuropatii obwodowej.

Polineuropatia cukrzycowa jest najczęstszą przyczyną przewlekłych parestezji w kończynach dolnych. Przewlekła hiperglikemia uszkadza włókna nerwowe.

Niedobór witaminy B12, a także witaminy B1 i B6, prowadzi do zaburzeń przewodnictwa nerwowego. Wczesne rozpoznanie i suplementacja mogą zapobiec trwałym uszkodzeniom.

Czy zaburzenia krążenia i stres mogą powodować mrowienie?

Mrowienie kończyn może mieć także podłoże naczyniowe.

Zaburzenia krążenia, w tym miażdżyca czy zatory tętnicze, ograniczają dopływ krwi do tkanek, co powoduje uczucie drętwienia i mrowienia.

Stres i zaburzenia lękowe mogą wywoływać objawy psychosomatyczne, w tym parestezje. W niektórych przypadkach towarzyszy im tężyczka związana z zaburzeniami elektrolitowymi.

W łagodnych przypadkach pomocne są:

• Regularne spacery poprawiające krążenie
• Ćwiczenia relaksacyjne
• Joga wspierająca elastyczność i redukcję napięcia

Q&A

Czy krótkotrwałe mrowienie jest groźne?
Nie, jeśli ustępuje szybko po zmianie pozycji.

Kiedy wykonać badania?
Gdy objawy są przewlekłe, symetryczne lub nasilają się.

Czy cukrzyca często powoduje mrowienie?
Tak, neuropatia cukrzycowa jest jedną z najczęstszych przyczyn.

Czy stres może dawać takie objawy?
Tak, zwłaszcza przy współistniejących zaburzeniach lękowych.

Źródła:

1. Tesfaye S et al. Diabetic neuropathy. Lancet.
2. O’Leary F et al. Vitamin B12 deficiency. BMJ.
3. England JD et al. Practice parameter: evaluation of distal symmetric polyneuropathy. Neurology.
4. NICE Guidelines. Peripheral arterial disease management.
5. American Diabetes Association Standards of Care.